Scratch indir – Ücretsiz Kodlama ve Oyun Yapma Aracı (PC, Tablet)

“Scratch indir” diye arıyorsan, muhtemelen çocuklara veya kendine kodlamayı eğlenceli şekilde öğretmek, sürükle-bırak bloklarla oyun, hikâye ve animasyonlar yapmak istiyorsun. Scratch, MIT tarafından geliştirilen, dünya çapında milyonlarca öğrenci ve öğretmenin kullandığı ücretsiz, blok tabanlı bir programlama ortamıdır.

Bu sayfada Scratch indir, kur ve güvenli şekilde kullanman için tüm detayları bulacaksın.

Bu rehberde Scratch nedir, hangi yaş grupları için uygundur, tarayıcı üzerinden nasıl kullanılır, Windows ve macOS için Scratch indir adımları nelerdir, Android tablet ve iPad’de Scratch nasıl kullanılır, çevrimdışı çalışır mı, güvenlik ve yasal kullanımda nelere dikkat etmelisin gibi önemli konuları adım adım anlatıyoruz.

Scratch nedir?

Scratch, MIT Media Lab’in desteğiyle geliştirilen, çocuklar ve gençler için tasarlanmış blok tabanlı bir programlama dilidir. Klasik yazılım dillerinde olduğu gibi kod satırı yazmak yerine, renkli komut bloklarını sürükleyip birleştirerek:

• Hikâyeler,
• Oyunlar,
• Animasyonlar,
• Etkin sunumlar ve etkileşimli projeler

oluşturabilirsin. Scratch özellikle 8–16 yaş arası çocukları hedeflese de, temel programlama mantığını öğrenmek isteyen her yaştan kullanıcı için uygundur.

Scratch’in iki ana bileşeni vardır:

• Scratch web sürümü: Tarayıcı üzerinden, hiçbir şey kurmadan kodlamaya başlayabileceğin çevrim içi ortam.
• Scratch uygulaması (masaüstü / mobil): Çevrimdışı da proje yapmanı sağlayan Windows, macOS ve tablet uygulamaları.

Scratch’in öne çıkan özellikleri

• Blok tabanlı programlama: Kod satırı yazmadan, renkli blokları sürükle-bırak yöntemiyle mantıksal akışlar kurarsın.
• Görsel arayüz: Karakterler (sprite), arka planlar, sahneler ve seslerle zengin projeler oluşturabilirsin.
• Öğrenmesi kolay: Koşullar (if), döngüler (loop), değişkenler gibi kavramlar adım adım, görsel olarak öğretilir.
• Küresel topluluk: Scratch web sitesinde projelerini paylaşabilir ve diğer kullanıcıların projelerinden ilham alabilirsin.
• Eğitim odaklı: Okullarda, kurslarda ve atölyelerde sıkça kullanılan bir STEM / kodlama eğitim aracıdır.
• Çoklu platform: Tarayıcı, Windows, macOS ve tabletler üzerinden kullanılabilir.
• Ücretsiz ve reklamsız: Scratch, kâr amacı gütmeyen bir vakıf tarafından ücretsiz sunulur ve eğitim odaklıdır.

Scratch indir – Windows ve macOS için kurulum

Scratch’i bilgisayarına kurmak istiyorsan, Scratch uygulamasını (Scratch app / Scratch Desktop) indirip çevrimdışı proje oluşturabilirsin. Adımlar şu şekilde:

1. Resmî indirme sayfasına git: Tarayıcından scratch.mit.edu/download adresine gir.
2. İşletim sistemini seç: Windows veya macOS için sunulan indirme seçeneklerinden sana uygun olanı tıkla.
3. Kurulum dosyasını indir: Windows için .exe, macOS için .dmg uzantılı dosya inecektir.
4. Kurulumu başlat: Dosyaya çift tıklayıp kurulum sihirbazının adımlarını takip et. Lisans ve kullanım koşullarını kabul et.
5. Kurulum klasörünü belirle: Varsayılan ayarları kabul edebilir veya dilersen kurulacağı klasörü özelleştirebilirsin.
6. Scratch’i başlat: Kurulum tamamlandığında masaüstü kısayolundan veya uygulama menünden Scratch’i aç.

Artık internet olmasa bile Scratch uygulamasını çevrimdışı modda kullanabilir, yaptığın projeleri daha sonra yeniden açıp düzenleyebilirsin. İstersen projeleri kaydedip tekrar Scratch web sitesine yükleyerek başkalarıyla paylaşabilirsin.

Scratch indir – Android tablet ve iPad’de kullanım

Scratch’in resmî mobil uygulaması, özellikle Android tabletler ve iPad’ler için tasarlanmıştır. Telefon yerine tablet kullanmak, blokların ve sahnenin ekrana daha rahat sığmasını sağlar.

• Android tablet için: Google Play Store’da “Scratch” araması yaparak Scratch Foundation tarafından yayımlanan resmî uygulamayı bulup indirebilirsin.
• iPad için: App Store’da “Scratch” araması yaparak resmî Scratch uygulamasını indirip iPad üzerinde kullanabilirsin.

Temel kurulum adımları şöyle:

1. Mağazayı aç: Android’de Google Play, iPad’de App Store’u aç.
2. “Scratch” yaz ve geliştiriciyi kontrol et: Uygulamanın geliştiricisi olarak Scratch Foundation veya benzeri resmî bilgileri görmelisin.
3. İndir ve yükle: “Yükle / Al” butonuna dokunarak uygulamayı indir.
4. İlk açılış: Uygulama ilk açıldığında, projeleri kaydetmek için cihaz depolama izni gibi bazı izinler isteyebilir; onaylayarak devam et.
5. Proje oluştur: Yeni proje açıp karakter, arka plan ve blokları kullanarak kodlamaya başlayabilirsin.

Mobil uygulamada yaptığın projeleri tabletten çalıştırabilir, gerektiğinde Scratch web sürümüyle uyumlu olacak şekilde dışa aktarabilirsin. Daha küçük yaş grupları için ise ScratchJr uygulamasını (ayrı bir uygulama) kullanmak daha uygun olabilir.

Scratch çevrimdışı kullanılabilir mi?

Evet. Scratch’i hem çevrim içi hem de çevrimdışı kullanabilirsin:

• Çevrim içi: scratch.mit.edu adresine girerek tarayıcı üzerinden proje oluşturabilir, kaydedebilir ve paylaşabilirsin.
• Çevrimdışı (masaüstü app): Windows veya macOS için indirdiğin Scratch uygulaması ile internet olmadan da kod yazabilirsin.
• Çevrimdışı (tablet app): Tablet uygulamasında da yerel olarak projeler oluşturabilir, sonra internet geldiğinde bunları paylaşabilirsin.

Bu özellik, özellikle sınıf ortamında veya internetin zayıf olduğu yerlerde kodlama dersi yapmak için oldukça kullanışlıdır.

Scratch ücretsiz mi, yaş ve seviye olarak kimler kullanabilir?

Scratch, tamamen ücretsiz bir eğitim aracıdır. Kullanmak için lisans ücreti ödemen gerekmez, reklam göstermez ve ana hedefi çocuklara ve gençlere kodlama öğretmektir.

• Hedef yaş grubu: Genellikle 8–16 yaş arası önerilir.
• Daha küçük yaşlar: 5–7 yaş aralığı için ScratchJr adlı daha basit arayüzlü ayrı bir uygulama mevcuttur.
• Yetişkinler: Kodlamaya sıfırdan başlamak isteyen yetişkinler de Scratch ile temel algoritma ve mantık kurma becerilerini geliştirebilir.

Scratch, bir vakıf ve eğitim topluluğu projesi olduğu için gelir modeli reklam veya ücret değil; bağışlar ve destekler üzerinden yürür. Bu nedenle çocukların eğitiminde gönül rahatlığıyla kullanılabilen bir araçtır.

Güvenlik ve yasal kullanım uyarıları

Scratch, özellikle çocuklar için tasarlanmış bir ortam olduğu için güvenlik konusunda oldukça hassastır. Yine de hem teknik güvenlik hem de içerik güvenliği tarafında bazı noktalara dikkat etmek gerekir:

• Resmî kaynakları kullan: Scratch’i yalnızca scratch.mit.edu, resmî indirme sayfası ve Google Play / App Store’daki resmî uygulama sayfalarından indir.
• Hesap güvenliği: Çocuklar için hesap açarken güçlü bir şifre kullan ve e-posta erişimini güvenli tut. Sınıf hesaplarında öğretmen gözetimi önemli.
• Topluluk kuralları: Scratch topluluğunda paylaşılan projeler için uygun dil kullanımı, hakaret içermeme, telifli müzik/görsel kullanmama gibi kurallar vardır. Bu kurallara uymak hem etik hem hukuki açıdan önemlidir.
• Ebeveyn/öğretmen rehberliği: Küçük yaştaki çocukların projeleri paylaşırken ve diğer kullanıcıların projelerini incelerken mutlaka bir yetişkin rehberliği olması önerilir.

Her ne kadar Scratch güvenli bir ortam sunmayı hedeflese de, internet bağlantısı olan her platformda olduğu gibi temel dijital güvenlik kurallarını çocuklara öğretmek önemlidir.

Scratch’in artıları ve eksileri

Artıları

• Ücretsiz, reklamsız ve eğitim odaklı olması.
• Blok tabanlı yaklaşım sayesinde programlamayı oyun gibi öğretmesi.
• Türkçe de dahil olmak üzere çok dilli arayüz ve geniş topluluk desteği.
• Tarayıcı, masaüstü ve tablet uygulamaları ile çoklu platformda çalışabilmesi.
• Okul, kurs ve atölyelerde standarda yakın bir eğitim aracı hâline gelmiş olması.

Eksileri

• Daha ileri seviye kodlama (Python, JavaScript vb.) için bir noktadan sonra sınırlı kalması.
• Akıllı telefonda (küçük ekranlı cihazlarda) verimli kullanılmasının zor olması; tablet veya bilgisayar gerektirmesi.
• Çok büyük ve karmaşık projelerde blok sayısı arttıkça sahne ve script alanında karışıklık yaşanabilmesi.

Scratch hakkında sıkça sorulan sorular

Sonuç: Scratch indir, kodlamayı oyun gibi öğret

Özetle Scratch indir veya tarayıcıda açarak:

• Çocuklara ve gençlere kodlamayı oyun oynar gibi öğretebilir,
• Hikâye, oyun ve animasyon projeleriyle yaratıcılığı destekleyebilir,
• Sınıf içinde veya bireysel çalışmalarda güçlü bir eğitim aracı kullanabilir,
• Ücretsiz, güvenli ve dünya çapında kullanılan bir platformdan faydalanabilirsin.

Eğer “temel programlama mantığını, özellikle çocuklar için en kolay nasıl öğretebilirim?” diye düşünüyorsan, Scratch şu anda en popüler ve en ulaşılabilir çözümlerden biri. Resmî web sitesinden veya uygulama mağazalarından indirip birkaç dakika içinde blokları birleştirerek ilk projenizi birlikte yapmaya başlayabilirsiniz.

Dilerseniz Çocuk ve Eğitim kategorisinde benzer uygulamalarda bulabilirsin.